7 października 2017

Hashimoto - jedna z przyczyn niedoczynności tarczycy

W poście m.in.:
- diagnostyka
- jak "powstaje" choroba Hashimoto
- czynniki wyzwalające Hashimoto
- dlaczego nadmiar jodu prowadzi do zaostrzenia choroby
- ile trwa proces leczenia
- jakie infekcje bakteryjne/wirusowe "idą w parze" z Hashimoto
- brakujące ogniwo, którego obecność jest konieczna do powstania Hashimoto
- nadnercza a Hashimoto
- test sprawdzający sprawność nadnerczy 
- zasada 5 U

_______________________________________________
Przyczyny niedoczynności tarczycy:

  • niedobór jodu (zanim, jakkolwiek, wprowadzimy dodatkowy jod do organizmu, trzeba zbadać jego poziom - z moczu)
  • jatrogenne przyczyny (wywołane leczeniem innej choroby)
  • wtórna niedoczynność (zawodzi przysadka mózgowa) - pierwotna niedoczynność (tarczyca sama przestaje produkować hormony)
  • choroba Hashimoto (i o niej będzie post)

DIAGNOSTYKA TARCZYCY 

  • TSH, fT3, fT4, anty-TPO, anty-TG
  • rT3 (opcjonalnie) 
  • USG
  • test TRH - określa czy problem jest w tarczycy czy w przysadce mózgowej (test wykonuje się kiedy TSH jest niewłaściwe)
  • przeciwciała TRAb (nie tylko są badane w kierunku nadczynności, są też charakterystyczne dla zanikowego AIT (odmiana Hashimoto)
  • morfologia z rozmazem
  • fosfataza alkaliczna (świadczy np. o jakiejś nietolerancji, o zaburzeniach trawienia białek i o niskim poziomie kwasu żołądkowego)
  • ocena cytokin i współczynnika Th1/Th2 (opcjonalnie) - choroby autoimmunologiczne charakteryzują się brakiem równowagi Th1/Th2; na każdy z limfocytów można wpłynąć naturalnymi produktami
  • witamina D
  • witamina B12

*Objawy niedoczynności tarczycy są bardzo niespecyficzne i zdarza się, szczególnie w początkowym okresie, że są one błędnie interpretowane. Zamiast choroby tarczycy lekarz w rozpoznaniu wpisze np. depresja, nerwica, choroba dwubiegunowa. 

***

Jeśli, mimo leczenia hormonalnego, czujemy się źle, to może to oznaczać niewłaściwą przemianę hormonu T4 w hormon T3 (co jest kluczem do "normalnego funkcjonowania"). Nadmiar jodu też może zaburzać taką reakcję, więc bezmyślnie nie kupujcie jodu! 

Wprowadzenie zmian trybu życia w chorobie Hashimoto pozwala zredukować ilość przeciwciał, odwrócić przebieg choroby, zapobiec innym chorobom i, co najważniejsze poprawić samopoczucie. U niektórych osób wystąpi poprawa i potrzebna będzie redukcja dawki albo całkowite odstawienie leków, ponieważ proces autoimmunologiczny wygaśnie i tarczyca się zregeneruje.

***

Charakterystyka procesów zachodzących w chorobie autoimmunologicznej tarczycy:

1) komórki tarczycy są niszczone przez czynnik wyzwalający 
2) obumierające komórki wysyłają sygnał o stresie
3) komórki układu immunologicznego przybywają na pomoc
4) komórki układu odpornościowego pomyłkowo atakują tarczycę
5) coraz więcej komórek tarczycy zostaje zniszczonych
6) zdolność regeneracji komórek tarczycy zostaje wyczerpana
7) tarczyca nie produkuje wystarczającej ilości hormonów

Aby powstał proces autoimmunologiczny, niezbędnych jest kilka czynników:

1. Słaby układ odpornościowy
2. Obecność czynnika wyzwalającego np. jod, stres, toksyny, infekcja 


*Dlaczego nadmiar jodu prowadzi do zaostrzenia procesu autoimmunologicznego w Hashimoto:

  • jod przedostaje się do krwi
  • utlenienie anionu jodkowego do reaktywnego jodu w obecności peroksydazy tarczycowej (TPO)
  • powstanie wolnych rodników w procesie utleniania
  • przy braku selenu nadtlenek wodoru nie jest neutralizowany i prowadzi do uszkodzenia komórek tarczycy
  • nacieki limfocytów (białych krwinek) w miejscu uszkodzenia komórek tarczycy
  • powstanie stanu zapalnego, dodatkowo nasilającego uszkodzenie tarczycy
  • więcej limfocytów wnika do tarczycy

*TOKSYNY trudno wyeliminować, bo są wszędzie, najważniejsza jest w tym przypadku sprawna wątroba.

  • HALOGENY (fluor, chrom, lit i brom) rywalizują z jodem i 
  • blokują miejsce wiążące na receptorze, a ich nagromadzenie się 
  • prowadzi do stanu zapalnego i obumierania komórek tarczycy
  • KSENOESTROGENY - substancje chemiczne, które imitują działanie estrogenu i zaburzają pracę układu endokrynologicznego, takie jak: soja, BPA, ftalany i parabeny. Przewlekle ich używanie prowadzi do zaburzeń układu immunologicznego, nadnerczy i tarczycy
  • METALE CIĘŻKIE zaburzają pracę tarczycy, zwłaszcza rtęć i aluminium

DETOKSYKACJA w organizmie:

Wątroba jest głównym narządem detoksykacyjnym, bierze także udział w przemianie T4 do aktywnego T3. Ponadto filtruje krew, gromadzi zapasy glukozy, rozkłada hormony sterydowe, produkuje i wydziela do przewodu pokarmowego żółć, która jest niezbędna do trawienia tłuszczów. Wątroba wydala też toksyny z organizmu. U osób z Hashimoto może dochodzić do upośledzenia funkcji wątroby

Wątrobie można pomóc dietą, ziołami, suplementami, probiotykami, sauną, preparatami wiążącymi metale ciężkie.

3. Nieszczelne jelito (o tym w dalszej części tekstu)

Zwiększona przepuszczalność jelita i czynniki wyzwalające zaburzają równowagę układu immunologicznego i nie potrafi on odróżnić komórek własnych od czynników atakujących.

4. Predyspozycja genetyczna

***

Podejście polegające na wyciszeniu układu immunologicznego, chociaż pomocne w leczeniu zaostrzeń, jest tylko rozwiązaniem doraźnym.

Aby wyeliminować źródłową przyczynę Hashimoto (choć nie można zmienić genów), należy:

- wyeliminować czynniki wyzwalające (żeby je odnaleźć potrzeba czasu, może to być np. niedobory pokarmowe, nadmiar jodu, infekcje, zaburzenia funkcji nadnerczy i toksyny)
- wyleczyć nieszczelne jelito
- uzupełnić braki składników pokarmowych (leki dodatkowo sprzyjają niedoborom)

Proces wyleczenia może trwać od trzech miesięcy do trzech lat.

***

Chorobie Hashimoto zwykle towarzyszy:
  • NISKI POZIOM KWASU ŻOŁĄDKOWEGO (w leczeniu pomocne jest stosowanie enzymów trawiennych, probiotyków, czasami dodatkowych suplementów)
  • NIEDOBORY: selen, żelazo/ferrytyna, witamina A, witamina E, witaminy z grupy B, potas, jod, cynk (są niezbędne do prawidłowej funkcji tarczycy)
  • STAN ZAPALNY - o tym jak obniżyć stan zapalny, czyli wysokie OB, CRP lub IL-6, możesz przeczytać w poradniku PDF "PRZECIWZAPALNY" (szczegóły na grupie, w podpiętym poście [KLIK])
  • INFEKCJE - jeśli jest problem z osiągnięciem remisji to bardzo prawdopodobne, że jest infekcja (pasożytnicza, wirusowa lub bakteryjna, lub kilka na raz)

Lista jest spora np.:

Helicobacter pylori
Borrelia burgdorferi
Yersinia enterocolitica
wirus Epsteina-Barra (będzie na grupie post w tym miesiącu)
Mycoplasma 
Candida (na jej temat też powstał poradnik PDF, szczegóły na grupie, w podpiętym poście [KLIK])
Bartonella henselae 
- cytomegalowirus 
- enterowirus  
- pełzak czerwonki
infekcje zatok
Blastocystis hominis
- SIBO 
- parodontoza (może ją wywołać pasożyt Entamoeba gingivalis lub Trichomonas tenax)

Substancje naturalne pomocne w zwalczaniu infekcji:
  • probiotyki
  • czosnek
  • pokarmy fermentowane
  • kwertecyna
  • acetylocysteina
  • koenzym Q10
  • kurkumina
  • olej z oregano
  • cordyceps sinensis [KLIK] (jednocześnie wspomoże wątrobę i nadnercza)

***

Obecność substancji wolotwórczych w spożywanych pokarmach zaburza produkcję hormonów tarczycy. Tarczyca, aby skompensować niedobór hormonów, powiększa się i dochodzi do powstania wola.

Bardziej chodzi o to, żeby nie jeść tych produktów na surowo. Gotowanie niszczy związki wolotwórcze, wyjątkiem jest soja (ją trzeba wyeliminować).

Produkty wolotwórcze np.: kapusta, chrzan, jarmuż, kalarepa, brzoskwinie, orzeszki, gruszki, rzodkiewka, szpinak, truskawki, słodkie ziemniaki, brukiew, rzepa.

***

Anatabina jest naturalnym alkaloidem występującym w roślinach z rodziny psiankowatych (pomidory, papryka), a także jest dostępna w postaci suplementu (za granicą).

Zmniejsza stan zapalny tarczycy i obniża przeciwciała.



***

Chociaż wiele patogenów wiąże się z powstaniem Hashimoto, wciąż nie ma definitywnego potwierdzenia, wskazującego na bezpośrednią zależność pomiędzy specyficzną bakterią a chorobą Hashimoto. Oznacza to, że nie każda osoba predysponowana genetycznie i z potwierdzoną infekcją zachoruje na Hashimoto.

Ponadto nie u wszystkich z Hashimoto występuje dana infekcja. Dlatego też uważa się, że infekcja nie jest konieczna i Hashimoto mogą wywołać inne wyzwalacze. Uważa się, że istnieje jakiś trzeci czynnik, brakujące ogniwo, którego obecność jest konieczna do powstania Hashimoto.

Tym wspólnym, brakującym ogniwem we wszystkich chorobach autoimmunologicznych, który zbliża nas do dotarcia do źródłowych przyczyn choroby, jest zwiększona przepuszczalność jelita.

Nabłonek jelitowy tworzy ciasną barierę, która kontroluje jego przepuszczalność i utrzymuje równowagę pomiędzy tolerancją a odpowiedzią immunologiczną. Kiedy bariera ta zostanie uszkodzona, substancje szkodliwe przedostają się do krwiobiegu i są uznawane przez ustrój jako antygeny. Prowadzi to do stanu zapalnego, a w konsekwencji do jeszcze większej przepuszczalności jelit.



CO ODPOWIADA ZA NIESZCZELNE (CIEKNĄCE) JELITO?

Białko zonulina.


Wiele czynników pobudzających wydzielanie tego białka zostało zidentyfikowanych - należą do nich:

  • GLIADYNA (gluten) - wszystkie osoby z Hashimoto mają jakiś stopień nietolerancji glutenu, dlatego zalecana jest dieta bezglutenowa; przeciwciała anty-TPO mogą zniknąć nawet po 3-6 miesięcznym stosowaniu diety bezglutenowej; tu przeczytasz, dlaczego gluten stał się dla niektórych szkodliwy i jak ewoluował [KLIK]
  • NIETOLERANCJE POKARMOWE (u niektórych osób występuje nietolerancja na kazeinę i białko serwatki występujące w produktach mlecznych, inni mogą nie tolerować protein zawartych w jajkach czy soi - najlepiej zastosować dietę elimnacyjną)
  • stres
  • niesterydowe leki przeciwzapalne
  • alkohol
  • bakterie chorobotwórcze
  • przerost bakteryjny jelit (SIBO)

Uważa się, że zwiększona przepuszczalność jelita jest reakcją obronną organizmu, mającą na celu pozbycie się bakterii i ich toksyn z jelita cienkiego. Do innych czynników zwiększających przepuszczalność jelita należą: niektóre suplementy, operacje chirurgiczne, urazy i stany zapalne.

Ponadto przepuszczalność jelita mogą zwiększać produkty AGEs [KLIK], [KLIK].



***

CZYNNIKI ODPOWIEDZIALNE ZA RÓWNOWAGĘ BAKTERYJNĄ

Po urodzeniu nasz przewód pokarmowy jest sterylny, a większość bakterii otrzymujemy od matki. W ciągu naszego życia możemy modyfikować skład flory bakteryjnej w zależności od przyjmowanych leków, sposobu odżywiania, stopnia fizycznego i psychicznego stresu.


  • efektem brania antybiotyku może być np. pojawienie się Clostridium difficile
  • sytuacje stresowe sprzyjają wzrostowi np. E.coli, Yersinia enterocolitica i Pseudomonas aeruginosa
  • dieta, oligofruktoza czy inulina prowadzi do znacznego wzrostu Bifidobacterii ("dobre bakterie")

*laboratorium, które wykonuje (wysyłkowo) badanie mikrobioty jelitowej -> [KLIK]

***

Warunkiem wyleczenia choroby autoimmunologicznej jest wyeliminowanie nieszczelnego jelita.

Poprzez połączenie odpowiedniej diety i antyoksydantów (glutamina, acetylocysteina, cynk) można wyleczyć nieszczelne jelito.

***

NADNERCZA A HASHIMOTO

Podwzgórze pełni nadrzędną rolę i kontroluje działanie hormonów w naszym organizmie. Informacje z podwzgórza przesyłane są do przysadki mózgowej, która kontroluje działalność między innymi wątroby, tarczycy, nadnerczy, gruczołów piersiowych i jajników. 

Oś podwzgórze - przysadka - nadnercza (HPA) odgrywa dużą rolę m.in. w pracy układu immunologicznego, trawienia, zużycia energii, a także wpływa na samopoczucie i zachowania seksualne. W odpowiedzi na stres wydzielane są hormony np. kortyzol.

Kortyzol kontroluje produkcję hormonów tarczycy i niektóre objawy niedoczynności tarczycy, jak zmęczenie i niska temperatura ciała, związane są z dysfunkcją nadnerczy.

Wiele objawów niedoczynności tarczycy jest zamaskowanych objawami mało reaktywnych nadnerczy, które najczęściej nie zostaje wykryte, ponieważ lekarze nie sprawdzają rutynowo czynności nadnerczy u chorych z Hashimoto.

Nieodpowiedni poziom kortyzolu zaburza przejście T4 do aktywnego T3, jest też odpowiedzialny za produkcję odwrotnej (rewersyjnej) postaci T3 (rT3). Jest to nieaktywna postać hormonu.

*pisałam wcześniej, że przemiana hormonu T4 w hormon T3 jest bardzo ważna.

Każda interwencja prowadząca do poprawy funkcji tarczycy, taka jak leczenie suplementami czy zmiana trybu życia, spowoduje dodatkowy stres dla nadnerczy i będzie prowadziła do nasilenia objawów, i zamiast oczekiwanej poprawy będzie gorzej. 

Dlatego, aby osiągnąć optymalne rezultaty leczenia, zalecane są jednoczesne działania w kierunku poprawy funkcji nadnerczy.

O wspomaganiu nadnerczy napisałam osobny post [KLIK]

TEST SPRAWDZAJĄCY NADNERCZA

1 punkt za każde tak

- Czy często występuje u ciebie obniżona temperatura ciała?
- Czy jesteś często rozdrażniony (ona)?
- Czy występują u ciebie zaburzenia pamięci i koncentracji?
- Czy odczuwasz kołatanie serca?
- Czy chorujesz na alergię albo astmę?
- Czy często masz siniaki, a twoje rany goją się powoli?
- Czy występują u ciebie częste albo przewlekłe infekcje?
- Czy masz suchą i cienką skórę?
- Czy opuszczasz posiłki?
- Czy chodzisz na ćwiczenia gimnastyczne więcej niż raz w tygodniu?
- Czy masz problemy z tarczycą?
- Czy wystarcza ci energii na cały dzień?
- Czy potrzebujesz kofeiny rano albo w południe?

3 punkty za każde tak

- Czy odczuwasz w nadmiarze stres emocjonalny?
- Czy odczuwasz ból w okolicy dolnego kręgosłupa?
- Czy cierpisz na depresję, albo masz zaburzenia nastroju?
- Czy masz niskie ciśnienie?
- Czy masz dużo energii przed położeniem się spać?
- Czy występują u ciebie częste albo przewlekłe zapalenia?
- Czy czujesz zawroty głowy, kiedy przechodzisz do pozycji stojącej albo siedzącej?

5 punktów za każde tak

- Czy występuje u ciebie przewlekły ból?
- Czy występuje u ciebie niski poziom cukru/hipoglikemia (bóle głowy, brak snu, zmiany nastoju, kiedy nie zjesz posiłku na czas)?
- Czy cierpisz na bezsenność?
- Czy masz objawy PMS (bóle piersi, bóle brzucha, obfitą miesiączkę i zmienność nastroju)?
- Czy jesteś w okresie menopauzy (brak miesiączki, lata 45-55, uderzenia gorąca, suchość w pochwie)?

-> Jeżeli masz więcej niż 10 punktów, jest prawdopodobne, że masz zaburzenia funkcji nadnerczy.
-> Jeżeli masz więcej niż 20 punktów, występuje wysokie prawdopodobieństwo, że masz niedoczynność nadnerczy.
-> Jeżeli masz więcej niż 30 punktów, jest pewne, że masz niedoczynność nadnerczy.

***

Ważne też jest kontrolowanie poziomu cukru we krwi

Niektóre osoby z Hashimoto nie są w stanie tolerować owoców i warzyw zawierających skrobię, dotyczy to głównie początkowego okresu choroby. Połowa chorych ma zaburzenia metabolizmu węglowodanów.

Do hipoglikemii prowadzi np. niedobór kortyzolu.

*Badania związane z metabolizmem węglowodanów [KLIK] i poprawa procesu glikolizy i pracy enzymu PDH [KLIK] (związane są z cukrami).

***

Hashimoto może być też efektem braku równowagi hormonalnej i choroby ozębnej

  • równowaga hormonalna
- ciąża (bardzo często wyzwala różne choroby np. nadczynność i niedoczynność tarczycy)
- środki antykoncepcyjne zaburzają wydzielanie hormonów, a także powodują niedobory witamin, minerałów i zaburzają skład flory bakteryjnej przewodu pokarmowego

  • parodontoza
- często występuje u chorych z Hashimoto, a obecność fluoru wpływa niekorzystnie na jej przebieg (fluor pojawia się naprawdę często np. pasy, leki, jedzenie w puszkach, czarna/czerwona herbata, napoje butelkowane (plastiki), niektóre suplementy (czytaj skład)
- zaburzenia flory bakteryjnej w jamie ustnej wiąże się z powstaniem również reumatoidalnego zapalenia stawów
- sok z żurawiny ma właściwości przeciwadhezyjne, a także rozpuszcza osłonki zabezpieczające bakterie

***

NIETOLERANCJE POKARMOWE

Nietolerancje można zbadać testami np. Food Detective.

Większości chorób autoimmunologicznych towarzyszy 
autoimmunologiczne zapalenie jelit. Dlatego najlepiej prowadzić dietę eliminacyjno-rotacyjną (pomaga zidentyfikować pokarmy, których nie tolerujemy).


Eliminuje się produkty na pewien okres i następnie wprowadza je stopniowo co kilka dni. Jeśli pojawiają się jakieś dolegliwości tzn., że dany produkt należy wyeliminować (przynajmniej na rok).


Na pewno, do czasu wygojenia jelita zalecane jest wyeliminowanie z diety: kaszy gryczanej, sorgo, kaszy jaglanej, oleju z konopi jadalnych, amarantusu, komosy ryżowej, tapioki, teff, kukurydzy, ryżu, ziemniaków.


NAJCZĘSTSZE OBJAWY TOWARZYSZĄCE NIETOLERANCJI POKARMÓW




  • zaflegmienie, kaszel, objawy astmy, ściekanie śluzu na tylną ścianę gardła, zaparcia, biegunka, wzdęcia, nudności, gazy, refluks, pieczenie, odbijanie, przyśpieszony puls/bicie serca, trądzik, egzema, świąd, bóle stawów, obrzęki stawów, mrowienie, bóle głowy, zawroty, mgła mózgowa, depresja, zmęczenie, bezsenność

  • ***

    ZAOSTRZENIA PROCESÓW AUTOIMMUNOLOGICZNYCH,
    NIETOLERANCJA CZY PRZEŁOM LECZNICZY?

    Reakcja obumierania, zwana też reakcją Jarischa-Herxheimera, występuje wtedy, kiedy obumierające bakterie uwalniają toksyny w ilości przewyższającej możliwości ich unieszkodliwiania przez organizm.

    Do tego typu reakcji może dojść przy zmianie diety, na przykład kiedy eliminujemy cukier, skrobię czy błonnik (określane czasami jako zagłodzenie bakterii chorobotwórczych), a także przy stosowaniu pokarmów fermentowanych, powodujących, że bakterie symbiotyczne na drodze kompetycji wypierają szczepy chorobotwórcze. Reakcje obumierania mogą wystąpić po wprowadzeniu probiotyków, enzymów trawiennych i antybiotyków.

    Do objawów rekcji obumierania należą: senność, trudności w koncentracji, chęć na pokarmy słodkie, biegunka, wysypka, rozdrażnienie, gazy, wzdęcia, bóle głowy, nudności, wymioty, nasilone objawy chorób autoimmunologicznych i zaleganie flegmy.

    Objawy te najczęściej ustępują w ciągu kilku dni, ale zdarzają się przypadki utrzymywania się objawów nawet przez wiele tygodni. Jeżeli objawy te występują po wymienionych powyżej interwencjach, świadczą one o tym, że nastąpił przełom w leczeniu.

    ***
    Zasada 5 U

    • usunąć (jod, infekcje, fluor, toksyny, problemy z trawieniem, nietolerancje pokarmowe, stres)
    • uzdrowić (dieta, glutamina)
    • uzupełnić (B12, cynk, selen, żelazo, inne witaminy i minerały, hormony tarczycy, enzymy trawienne)
    • uregulować (probiotyki, pokarmy fermentowane)
    • unormować (adaptogeny np. reishi [KLIK], suplementy, zielone soki)

    [wg Izabelli Wentz]
    _________________________
    PODSUMOWUJĄC, należy:
    • wzmocnić układ odpornościowy
    • znaleźć czynnik wyzwalający (może to być np. nadmiar jodu, niedobory pokarmowe, infekcje bakteryjne/wirusowe, zaburzenia funkcji nadnerczy, choroby ozębnej, zaburzenia hormonalne); Aby zidentyfikować i wyeliminować czynniki wyzwalające, potrzebny będzie czas i należy pamiętać, że czynniki wyzwalające są różnorodne u poszczególnych osób
    • uszczelnić jelita
    • wspomóc wątrobę